Powiat zatwierdza- decydują gminy i... mieszkańcy  

W ostatnim czasie w wielu miejscach Polski powstają konflikty społeczne dotyczące lokalizacji różnych inwestycji – supermarketów, osiedli mieszkaniowych, zakładów przemysłowych. Winą za podjęcie decyzji obarcza się powiaty, tymczasem decyzje zapadają zupełnie gdzie indziej.

Słyszeliśmy kilka dni temu o protestach mieszkańców Konstancina, w okolicach którego miała powstać wytwórnia asfaltu. Podobny problem powstał również u nas- w Święcicach. W związku z intensywną urbanizacją terenu naszego powiatu, przebiegiem autostrady A2 i węzłem Konotopa odnotowujemy zainteresowanie wielu firm planujących w okolicy otworzenie swoich zakładów. Przewidywane ogromne prace budowlane będą wymagały przemieszczania tysięcy ton betonu, żwiru i asfaltu. Inwestorzy chcą, aby ich firmy- betoniarnie, wytwórnie asfaltu i inne uciążliwe dla otoczenia obiekty, powstały jak najbliżej przewidywanych miejsc robót. Czy zatem w każdej chwili możemy się spodziewać budowy takiego zakładu w pobliżu osiedla na którym mieszkamy.

Warto wiedzieć, że o lokalizacji inwestycji decydują gminne plany zagospodarowania przestrzennego, których zapisy mogą dopuszczać tego rodzaju inwestycje. Starosta natomiast, jeśli wszystko przebiega zgodnie z prawem, nie ma żadnych możliwości, aby postawić veto. Może zlecić wykonanie różnych opracowań dotyczących skutków, jakie inwestycja przyniesie okolicy, lecz jeśli jej lokalizacja jest zgodna z planem- musi wydać zgodę na rozpoczęcie budowy.

O wypowiedź dotyczącą planowania ładu przestrzennego naszego powiatu poprosiliśmy Marię Opolską- Pakuła naczelnika wydziału architektury i budownictwa PWZ.

Ład przestrzenny powinniśmy rozumieć jako kształtowanie terenów w sposób harmonijny z uwzględnieniem uporządkowania wszelkich uwarunkowań i wymagań funkcjonalnych, społeczno-gospodarczych, środowiskowych, kulturowych i kompozycyjno-estetycznych. Taką odpowiedzialność wobec szeroko pojętej przestrzeni jak i wobec mieszkańców ponosi gmina  – jednostka samorządu terytorialnego, której jednym z zadań własnych jest kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na swoim terenie.  Stąd uchwalane plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego, stają się obowiązującym prawem lokalnym.

Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Oznacza to, że zapisy planu nie podlegają dowolnej interpretacji i obowiązują do czasu ich zmiany, które może spowodować jedynie uchwalenie na tym obszarze nowego planu. Stąd płynie wniosek- jeżeli zapisy planu są mało precyzyjne, a określenia w nim zawarte bardzo pojemne – będzie to w przyszłości wywoływać  różnice interesów i rodzić konflikty. Jednym słowem, jeżeli na danym obszarze dopuszcza się funkcje, tylko na pozór, pokrewne –   np. budownictwo jednorodzinne i wielorodzinne, usługi z zakresu budownictwa i usługi hotelarskie, to może się zdarzyć, że różne obiekty będą ze sobą sąsiadować w sposób mało przyjazny i konfliktowy.

Starosta jako organ wydający pozwolenia na budowę postrzegany jest jako ten, który odpowiada za taki stan rzeczy, bo wydaje decyzję, choć ustawowo zobowiązany jest do bezwzględnego przestrzegania obowiązujących przepisów prawa – w tym prawa miejscowego.  Nie może odmówić zatwierdzenia inwestycji dopuszczonej planem mimo tego, że rodzi ona w lokalnej społeczności niezadowolenie i bunt.

Odpowiedzialność za taki stan rzeczy spoczywa zupełnie gdzie indziej. Spoczywa na samych mieszkańcach, którzy za pośrednictwem swoich przedstawicieli – radnych i bezpośrednio wybranych Wójtów i Burmistrzów, tworzą plany, a w nich odpowiednie zapisy. Jeśli są one niejednoznaczne lub mało precyzyjne, stając się obowiązującym prawem, zmuszają mieszkańców do ich respektowania nawet wbrew woli zainteresowanych. Mamy tu przykład niezadowolenia z własnej działalności lub jej braku, przy jednoczesnym obarczaniu za ten stan rzeczy zupełnie kogoś innego.

Czy potrafimy odpowiednio korzystać z idei samorządności? Powinniśmy lepiej doceniać oręż jaki ustawodawca dał nam do ręki w postaci wpływu na kształtowanie miejsca, w którym żyjmy. Dobrze opracowane plany miejscowe zagospodarowania przestrzennego, gwarantują spokój społeczny, ład przestrzenny oraz brak niespodzianek w postaci niechcianych inwestycji w najbliższej okolicy – powiedziała Maria Opolska- Pakuła.

                                                                                                      M. Łada